Ritme/notatie-opdracht

Vandaag gaf ik mijn eerste twee lessen op scholengemeenschap Huizermaat. Ik heb twee klassen; 1 havo/vwo en 1 vmbo/havo. Beide klassen hebben over twee weken hun eerste muziekproefwerk en om ze klaar te stomen hiervoor heb ik een praktische opdracht bedacht over ritmes en noteren van ritmes, n.a.v. de tips van Erzsi;
Ben dus vrijdag naar de Hubo gegaan om 60 stokken te laten zagen van 30 cm en die heb ik de afgelopen dagen voor de tv zitten schuren. AANRADER, het kostte me twintig euro en wat schuurwerk...maar dat was het wel waard!

In de opdracht speelde ik steeds een ritme voor die een hele 4/4 maat duurde, dan speelden de leerlingen het ritme na. Vervolgens speelde ik weer een nieuw ritme (tenminste als de vorige door iedereen goed en gelijk gespeeld werd). We bleven dus in de flow en dat maakte het voor mij en de leerlingen heel leuk om te doen.
Na een tijdje leuk ritmes spelen, koos ik twee ritmes uit en die liet ik de kinderen op papier noteren in een 4/4 maat. Hierbij natuurlijk wat uitleggevend en de ritmes langzaam voorspelen met meetellen.
Na dit theorie-gedeelte gingen we weer lekker in de flow voor- en naspelen, omdat het gewoon zo leuk is om te doen en vooral daarmee af te sluiten.


In de eerste klas ging dit wel goed en was het ook heel leuk om te doen, maar in de manier waarop ik les gaf gingen nogal wat dingen mis:

- ik had geen uitleg gegeven over hoe ze de drumstokken moesten gebruiken en hoe hard ze mochten slaan. Daardoor vlogen de stokken bij sommige kinderen uit de handen, klonk het oerhard waardoor de oortjes gingen fluiten en de buren vast last hadden van onze herrie en sneuvelde er zelfs 1 stok.

- in plaats van alle kinderen de ritmes op papier te laten noteren, liet ik een paar kinderen naar voren komen om de ritmes op het bord te noteren. Hierdoor was niet de hele klas betrokken bij het theoriegedeelte en was ik niet zeker of iedereen de notatie wel goed snapte


In de tweede klas ging het na evaluatie met stagebegeleidster Miranda en stagemaatje Jelmer (die dezelfde opdracht ook uitgevoerd had in zijn klas, waar ik veeeeeeeel van opstak...wat een rust houdt die jongen!) veel beter:

- ik gaf een duidelijke uitleg over hoe de stokken gebruikt moesten worden, de leerlingen gingen daardoor met veel meer respect met het materiaal om en ze speelden zeker 3 keer zo zacht!

-nu liet ik alle kinderen het ritme op papier noteren (ook een leuke is om de kinderen een ritme van het bord af te laten slaan...maar dat voor een volgende keer)



Puntjes waar ik op moet letten:
-rust bewaren wanneer ik onzeker ben, zodat ik niet mijn stem ga verheffen
-duidelijke instructie
-grenzen aangeven (tot daar mogen jullie gaan, maar niet verder want dan...en ook uitleggen waarom)
-aan het begin van de les precies vertellen wat de kinderen qua materiaal nodig hebben




Huizermaat is een fijne school om stage op te lopen. Deze school is speciaal gericht op stagaires en heeft zelfs een stagecoordinator. Op het schoolnetwerk houden alle stagaires hun lesvoorbereidingen, lesevaluaties, beoordelingen en andere ontwikkelingen bij. Je kunt dan dus alles lezen over elkaar en wordt sterk gemotiveerd om je eigen werk te reflecteren en te groeien. De muziekdocente Miranda Koppers, die ook afgestudeerd is op het conservatorium in Utrecht zorgt voor duidelijke evaluaties en beoordelingen. Tijdens en na haar les legt ze aan ons precies uit wat ze doet en waarom ze dat doet. Daar leer je veel van.
Verder geven Jelmer en ik om beurten les. Eerst ik, dan Jelmer, dan hebben we een tussenuur, dan Jelmer en dan ik weer. In het tussenuur hebben we de mogelijkheid om elkaar te reflecteren en om te evalueren zodat we na het tussenuur onze bevindingen meteen weer in praktijk kunnen brengen. Dit is natuurlijk mazzel hebben, maar absoluut praktisch en leerzaam.

POP

Mijn persoonlijke ontwikkelings plan!


De aankomende stageperiode wil ik mezelf ontwikkelen in de volgende punten:


1. Mijn stemgebruik.
In mijn vorige stage heb ik gemerkt dat ik mijn stem ga oversturen of i.i.g. te hard ga praten wanneer ik onzeker ben over mijn lesstof of mijn planning.
Hier ga ik op letten en ik wil proberen om mijn onzekerheid op een andere manier kwijt te kunnen, bijvoorbeeld in mezelf (in stilte) of door even een stukje piano, drum of gitaar voor de leerlingen te spelen. Dan worden zij niet onrustig in de tijd dat ik kan nadenken over "hoe nu verder?".


2. Duidelijke instructie.
Ik wil de instructies die ik geef bij mijn les/bij de opdrachten zo helder mogelijk overbrengen, zodat de leerlingen precies weten wat ze te doen staat. Tijdens mijn instructie moet er dan ook tijd zijn voor vragen van de leerlingen.
Dit zal in mijn hoofd en de hoofden van de leerlingen rust geven. (zie mijn visie).


3. Overleg met de docent over het kunnen van de leerlingen.
Iets wat ik op de kennismakingsdag al meteen geinventariseerd heb bij docente Miranda: waar zijn de leerlingen nu, wat kunnen ze al, wat is nog moeilijk?
Ik heb een goed beeld gekregen bij waar de kinderen staan in hun muzikale educatie. Toch verwacht ik dat er nog veel momenten zullen komen waarbij ik niet goed kan inschatten wat de leerling al kan, dan wil ik Miranda vragen om mij te helpen hierbij.


4. Groepsindeling.
Wanneer we in groepjes gaan werken, wil ik van te voren een groeps-indeling maken. Hiervan wordt alleen afgeweken als een leerling, ik of een impuls mij ervan kan overtuigen dat het beter anders kan. Ik vind dat de leerlingen moeten leren om met zoveel mogelijk verschillende mensen samen te werken, want dat zullen ze straks (na de middelbare school) ook moeten kunnen.


5. Planning
Ik wil een goede planning kunnen maken, die past bij hetgeen wat ik de kinderen wil leren, maar die ook past bij de mogelijkheden tot improvisatie. Ik wil voor dat laatste extra tijd inlassen, zeg maar zo'n 10 minuten. Deze tijd kan dan gebruikt worden voor onverwachte situaties, maar ook voor een beloning (bijvoorbeeld een stukje film of muziek) of een spel. Ik heb gemerkt in mijn vorige stage dat ik die tijd absoluut nodig heb, omdat ik iemand ben die graag inspeelt op de situatie zoals die zich voordoet....waarbij het bijvoorbeeld nuttig blijkt te zijn om even met z'n allen naar een muziekje te luisteren om lekker te kalmeren OF om even een goed stukje te ritmiseren (lekker klappen en bewegen bijvoorbeeld).
Wel is het daarnaast belangrijk dat de leerlijn in acht wordt genomen en dat we toch echt een onderwerp over twee weken moeten afsluiten!


6. Begeleiding
Qua begeleiden op piano of gitaar viel er in mijn vorige stage nog wel wat te wensen over. Door mijn lessen ruimschoots van te voren voor te bereiden, heb ik ook genoeg tijd om mijn begeleidingen voor te bereiden. Door veel zelfstudie en hulp van de desbetreffende docenten op het conservatorium wil ik mij hierin meer ontwikkelen.
Ook hoop ik dat Miranda, als pianist, mij hierin nog wat truukjes kan leren. Zij is erg goed in pianospel gebruiken om de kinderen in bepaalde richtingen te sturen, heel knap!
Door beter te begeleiden, kan ik ook mijn aandacht meer op bijvoorbeeld "de afgeleiden" richten. Of gewoon een uitleg geven terwijl ik doorspeel. Errug nuttig dus!


Nou voor nu zijn dit mijn 6 aandachtspunten.
Binnenkort wil ik weer wat uitgebreider ingaan op mijn credo/visie. Maar dat heeft wat tijd nodig.

Mijn (voorlopige) visie op het muziekonderwijs in de onderbouw

Op de onderbouw van het voortgezet onderwijs krijgen kinderen les van 12 tot 15 jaar oud. Deze kinderen zijn in een fase van hun leven waarin van alles gebeurt, lichamelijk en geestelijk.

Vooral geestelijk krijgen de kinderen veel voor de kiezen tegenwoordig, door alle nieuwe media. Door de veelzijdigheid van informatie die op hun afgevuurd wordt, is het van belang dat de kinderen zelf leren bepalen wat nuttige informatie is om op te slaan en welke informatie minder relevant is. Zij leren op deze leeftijd een mening vormen . Ik vind dat de school en de leerkrachten kinderen moeten helpen om dit te leren. Bijvoorbeeld door middel van het stellen van affectieve leerdoelen. In het vak muziek kun je hierbij denken aan: het kind kan op muziek een rap maken over een onderwerp wat hem interesseert en waarbij hij een mening of gevoel kan uiten OF het kind kan zelfstandig een muziekstuk uitkiezen wat hij/zij mooi vindt en in de klas uitleggen wat de reden is dat hij of zij dit stuk zo mooi vindt.

Niet alleen denk ik dat deze kinderen behoefte hebben aan aanreiking van hulpmiddelen om te kunnen functioneren in deze tijd van overvloedige informatie, ook het bieden van structuur op school kan veel rust geven in hun hoofd. Duidelijkheid bieden in de te behalen leerdoelen, zodat het kind precies weet wat van hem/haar verwacht wordt, maar ook duidelijkheid in wat ze van mij als docent kunnen verwachten (bijvoorbeeld qua hulp of qua straffen).

In het muziekonderwijs vind ik het belangrijk dat ieder kind plezier ervaart in het spelen van muziek. Niet alle aspecten van het vak muziek zijn leuk voor een kind. Bijvoorbeeld: iemand zingt heel graag…maar vind het minder leuk om piano te spelen. Ik vind het een uitdaging om het kind dan op zo’n manier te benaderen dat het toch interesse krijgt voor het toetseninstrument. Bijvoorbeeld d.m.v. een opdracht waarin hij/zij zichzelf leert begeleiden tijdens het zingen…in kleine stapjes.

Ik geloof dat ieder kind muzikaal is, maar ieder op zijn/haar eigen manier. Het is dan de taak van de leerkracht om uit te zoeken welke invalshoek het beste werkt voor het type leerling. Het ene kind denkt erg vanuit gehoor, het andere weer vanuit leerboeken. Het ene kind heeft de neiging om op tafels en stoelen te trommelen, het andere loopt fluitend van school naar huis. Kinderen hebben vaak zelf niet eens door hoe vaak ze muziek maken. Door ze er alert op te maken is het mogelijk hun muzikale belevingswereld te vergroten en hun meer zelfvertrouwen te geven in het vak muziek.